Ayvalık’taki Panagia Phaneromeni Ayazması’nın restorasyonunda sona yaklaşıldı. Restorasyon tamamlandıktan sonra turizme yeni bir katkı olması beklenen ayazmanın ilginç bir tarihi var…

Hagiasma; hagias (kutsal), ma (su) kelimelerinden türetildi ve Türkçeye “ayazma” olarak geçti. Ortodokslar su kaynaklarını aziz ya da azizelere ithaf ederler ve bu kutsal kişilerin su yardımıyla insanlara ruhsal ve bedensel şifa verdiğine inanırlardı. Her ne kadar Hristiyan inancına ait bir kült olsa da Müslümanlar da bu geleneği takip etmişler, kutsal suyu içerek ve dökünerek şifa yollarını aramışlardır.

Ayvalık’ın en ünlü ve önemli dini yapısı Panagia Phaneromeni Ayazması’ydı. Panagia “Meryem Ana”, Phaneromeni ise “göklerden gelen” anlamındadır. Panagia’nın ikonası bir rüya sonrası yapılan kazıyla 1852 yılında bulunmuştur. Bu ikonanın bulunması ile gerçekleşen kutsal yerde şifalı su merkezi bulunmuş ve Ayazma’nın inşaatı başlamıştır. Devam eden kazılarda 1867 ayazmasının havuzunun içinden bir kitabe çıkarılmış. Bu kitabede ilk ayazmanın Khioslu Kaptan Mihalis Papazis’in harcamalarıyla yapıldığı anlatılır. 1890 yılında var olan yapı yeniden ilavelerle Panagia Phaneromeni Ayazması inşa edilmiştir, kentin dini yaşantısında 1922 yılına kadar egemen olmuştur. Yapılan kazılarda buranın kesinlikle bir kilise olamdığı sadece bir şifalı su merkezi, Ayazma olduğu anlaşılmıştır. Bölgenin tümüyle Türklerin eline geçmesiyle etkinliğini yitirmiştir.

1850 ile 1922 seneleri arası bu şifa merkezine bir çok yörelerden hastalar gelip tedavi oluyordu. Kayıtlarda Foça, Balıkesir, İstanbul, Midilli, Samos gibi yerlerden gelen kişiler hatta uzak Hydra adası veya Rumeli’den gelenler de vardı. Gelen hastalar yedi gün kadar binada kalıp bu sudan içiyorlar ve bu suyla dolu havuza giriyorlardı. Kayıtlardan, körlerin, epilepsi hastalarının, yüksek ateş hastalarının, felçlilerin, beyin kanaması geçirmiş kişilerin, akıl hastalarının, ruh hastalarının, konuşamayanlar, duymayanlar gibi bir çok sağlık nedeninden gelenler olduğu anlaşılmıştır. Girişte hastalardan alınan bağışlarla Ege’nin en önemli ikinci hastanesi Ayvalık’ta inşa edilmiştir. Bugün Sakarya İlkokulu olan bina.

2011 yılında Balıkesir Müzesi’nin Prof. Dr. Ömer Özyiğit danışmanlığında ayazmada yaptığı kazılar sonucunda 1867 ve 1890 ayazmalarının havuzları bulunmuştur. Prof. Dr. Ömer Özyiğit ve ekibi, yapının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerini hazırlamışlardır. Proje, Bursa Anıtlar Kurulu’nca bir yıl sonra 2012’de onaylanmıştır. Restorasyon için gerekli maddi destek 2016 senesinde başlatılmıştır. Ayazma herkesin ziyaretine açılmıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here