STÖ’müz Ayvalık merkezli bir yerel yapıdır. Ayvalık Ar-ge Ayvalık’ın sahip olduğu (çevresel, sosyolojik, antropolojik, sanatsal, kültürel, ekonomik, coğrafi, stratejik, biyolojik, endüstriyel, botanik, zoolojik, tarımsal, arkeolojik, deniz varlığı, mimari, tarihi, yeraltı ve yer üstü zenginlikleri, gastronomi vb.) değerler bütününün araştırılması, geliştirilmesi, koruma bilincinin arttırılması ve değerlendirilmesi esasına dayanarak uygulanabilir, sürdürülebilir çalışmalar yapmak amacıyla 2014 Ekim ayında kuruldu. Kentte daha önce farklı sivil toplum yapılarında, özellikle farklı alanlarda hak savunuculuğu esasında çalışmış, belediye meclis üyeliği yapmış, değişik meslek gruplarına mensup, farklı alanlarda kent için gönüllü çalışmalar gerçekleştirmiş, Avrupa Konseyi Kent Şartları 1 ve 2’ yi temel alarak kent hakkı çalışmalarını Ayvalık’ta uygulamanın gerekliliğine inanmış 24 kişi tarafından kurulmuştur.

Temel hedef olarak tüm Ayvalık kent yaşayanlarının ve karar alıcılar üzerinde “kent ve kentli hakkı” bilincinin oluşturulması için yapılacak çalışmalar bütünü STÖ’müz tarafından seçilmiş üst başlıktır.

Ayvalık’ın kent merkezinin tamamını, Alibey Adasını, Küçükköy Mahallesini içine alan 19. Yüzyılda Ayvalık’ta yaşayan Rumlar tarafından inşaa edilmiş 3000’in üzerindeki tarihi özgün mimari dokusu kentin somut kültürel varlıklarını, 22 adasını ve sualtı faunasını kapsayan “Ayvalık Adaları Tabiat Parkı” ve geniş zeytinlik araziler, tarımsal araziler kentin somut doğal varlıklarını oluşturur. Aynı zamanda kentin 1911 Balkan Göçleri ile bugün ki Karadağ’dan yerleştirilen Boşnak nüfusu, 1923 yılında başlayan Mübadele ile Ayvalık’ın tamamen boşaltılan Rum-Ortadoks nüfus yerine Midilli, Girit, Selanik başta olmak üzere eski Osmanlı Avrupa topraklarından gelen Türk-Müslüman nüfusun burada oluşturduğu insan yaşayışına, geleneklerine dayalı geçmişteki ve bugün ki Ayvalık kimliğini oluşturan somut olmayan kültür mirasıdır. Özellikle son 15 yıldır Ayvalık’ın büyük kentlerden aldığı yoğun göç, hızla gelişen plansız turizm, 2. Konut sayısındaki artış; Ayvalık’la dışardan gelenlerin en fazla kurduğu ilişkinin mülkiyet (satın alma), imar- inşaat ve geçici sürelerde Ayvalık kapasitesini zorlayan mekânsal yoğun tüketim ilişkisi olması kentin koruma/kullanma dengelerine, kimliğine olumsuz etkilerde bulunmuştur.

Ayvalık gibi tarihi, mimari, sosyolojik ve doğal değerler bütününü birada barındıran dikkat çeken sahil kentlerinin yaşadığı; imar-arazi baskısı buna bağlı yasal değişiklikler, hızla mülkiyetin el değiştirmesi, çevre sorunları; kent yaşayanlarının-dezavantajlı grupların kamusal kent hizmetlerine eşit koşullarda ulaşma zorluğuna, var olan somut/somut olmayan kültürün ve doğal mirasın sürdürülebilirliğine ilişkin  “bütüncül yaklaşımlardan oluşan” sürekli farkındalık, görünürlük yaratan kurumlara ve kentte yaşayanlara ulaşan akademik çalışmalara büyük ihtiyaç olduğuna kanaat getirmemize ve STÖ’nün “kent ve kentli hakkı” temeline dayanan bir yapılanma ile çözüm üretebileceğine inanmamıza sebep oldu. STÖ’müzü kurmadan önce yaptığımız ön çalışmalar gösterdi ki; kent ve kentli hakkı temelli çalışmaların öncelikli ihtiyacının kente ilişkin tüm disiplinlerde güncel veriler ve objektif analizlere dayanması gerekliliğiydi. Ayvalık her ne kadar bilinirliği yüksek bir kent olsa da ne yazık ki hakkındaki veri tabanı kimi alanlarda tamamen bulunmamakta, kimi alanlarda ise güncelliğini yitirmiş veya eksik olarak bulunmaktadır. Örneğin; kentin mimari kültür varlıklarına ilişkin güncel ve bütüncül bir envanter çalışması bulunmayışı, kent varlığı için başlangıç olan arkeolojik yüzey araştırması eksikliği, sözlü tarih çalışmaları eksikliği, doğal yaşam alanlarına ilişkin bir koruma stratejisi olmayışı, böylesine büyük bir mirası barındıran kentin “alan yönetim planının” olmayışı, kentin bir dokümantasyon ve arşiv merkezinin olmayışı, yerel ekonomik planının koruma esası ile ilişkilendirilerek bulunmayışı, kentin farklı alanlarda sivil dayanışma ve ilişkilerinin oluştuğu bir ulusal/uluslararası bütüncül  kent ağı çalışmasının bulunmayışı gibi. Aynı zamanda sivil toplum örgütlerinin kente ilişkin karar alma mekanizmalarına etki etmesine, kentin katılımcı demokrasi esası ile yönetilebilmesine, sorunlarına farkındalıkla, kent hakkındaki her konudaki karara, bilgiye kolay ulaşarak dahil olmasına ilişkin koordinasyon ve birlikte hareket eksikliği ve ilgili, yetkili, sorumlu kurumlarla “objektif bilgi” referansı ile etkili iletişim kurarak böylesine değerli, çok kültürlü, sadece insan yaşayışına odaklı olmayan çok katmanlı ortak yaşam alanındaki işleyişe STÖ olarak hizmet edebileceğimizi anladık. Bu nedenle “Bilgi evrenseldir, birleştirir” dernek şiarı ile amacımızı kentsel veriyi akademik çalışmalarla oluşturma, bunları “kent ve kentli hakkı” bağlamında kurumlara ve kent yaşayanlarına ulaştırma ve işleyişe objektif ve siyaset üstü referanslara bağlı olarak karar alma mekanizmasına katılımcılık esası ile katkıda bulunulmasına destek verme, sivil toplum örgütleri ile kendi öznel konularında ortak hareket etme, görüş ve raporlar oluşturma bu sayede kent ve kentli hakkının bilinç düzeyinin geliştirilmesine, kent kültürünün korunmasına, kent kaynaklarının doğru yönetilmesine ve sürdürülebilirliğine eşitlikçi, uzlaşmacı Avrupa Kent Şartı 1 ve 2’nin  “kent hakkı” tanımı çerçevesinde yerel kolaylaştırıcı olma amacı taşımaktadır.

Yaşamında doğrudan olumlu bir katkı yaratmayı hedeflediğimiz gruplar,

– Ekonomik anlamda yetersizlikler sebebi ile restorasyon projeleri hazırlatamayan bu nedenle edinebilecekleri hibe ve desteklere ulaşamayan ve mübadele ile edinilmiş tescilli konutlarını restore edemedikleri için terk etmek veya satmak zorunda kalan mübadil olması öncelikli kent yaşayanlarını muhtarlar ve kanaat önderleri ile birlikte belirleyerek, akademik yapılara restorasyon projelerini ücretsiz olarak çalışmasını sağlayacak koşulları oluşturarak, daha sonra hibe ve destek alabilecek bürokratik sürecini, ilişkilerini yöneterek olumlu katkı sağlamak. (hem “konut hakkı”, hem soylulaştırma karşıtlığı, somut olmayan kültür mirasının yani insan yaşayışının, mübadelenin oluşturduğu soyut kültürün mekansal devamlılığına katkı hem de geleneksel mimarinin sürdürülebilirliğine doğrudan olumlu katkı sağlayabildiğimiz  gruplar olarak)

– Ayvalık’ta koruma altındaki doğa varlıkları ve onları koruma için sadece “çevre hakkı” çalışan diğer sivil yapıların hukuken, bilimsel ve eylemsel olarak elini güçlendiren akademik ve uzman görüşlerinden dayanak oluşturmak amaçlı çalışmaların üretilmesini sağlayarak “çevre hakkı” çalışan gruplara doğrudan olumlu katkı sağlamak.

– Kent ve kentli hakkı çalışmalarına kendi öznel çalışma alanlarında (eğitim, kültür, sanat, tarih, ayrıca hayvan, engelli, genç, çocuk, kadın hakları ve genel olarak dezavantajlı gruplarla ilgili çalışanlar) dolaylı olarak katkı sağlayan gruplara veri, bilgilendirme ve destek sağlamak. Ortak projelerde, çalıştaylarda, sergilerde, sempozyumlarda, etkinliklerde, bilgilendirme toplantılarında ve platformlarda yer alarak birlikte sivil harekete destek vermek, farkındalığı, görünürlüğü ve ortak iş geliştirmenin niteliğini arttırmak, Ayvalık kent ilişki ağını örgütlü olarak geliştirmek ve bunu katılımcılık esası ile yaparak sivil yapılara ve çalışanlarına olumlu katkı sağlamak.

– Ayvalık’la ilgili karar alma mekanizması konusunda yetkili, ilgili, idari ve siyasi yapılara, yönetimlere objektif, güncel, veri ve bilgi aktararak, gerektiğinde uzman kişilerle biraraya gelmelerini sağlayarak karar alıcılara bilgi ve görüş esası ile olumlu katkı sağlamak.

– Ayvalık somut kültür mirasının korunması, envanteri, görünürlüğü ve sürdürülebilmesine yönelik çalışmaları sivil, akademik yapılarla birlikte gerçekleştirerek Ayvalık’ın somut kültür mirasının dokusu bozulmadan sürdürülebilirliğine olumlu katkı sağlamak.

– Ayvalık’la ilgili (arşiv, çalışma, makale, bilimsel veri, analizler,

aktüel veri, görsel veri, ilişki ağları) edindiğimiz veri tabanının ilgili diğer araştırmacılar, akademik kişiler, meraklı kişilerin, öğrencilerin yayın araçları ile ulaşmasını sağlayarak onlara ve araştırma ve çalışmalarına, eğitimlerine olumlu katkı yaratmak.

– Ayvalık’ın Mübadele ve öncesi tarihini, sosyolojisini, kültür üretimini yaptığımız araştırma, yayın ve çalışmalarla ve yapılmış araştırma, yayın ve çalışmaları biraraya getirerek Ayvalık’la organik bağı bulunan geçmişten bugüne bu topraklarda ve sınır ötesi coğrafyalarda ortak iz bırakmış iki yaka mübadillerinin ve onlardan sonra devam eden kuşakların bilgi ve belge edinmesini, uzlaşma kültürünün gelişmesini, biraraya gelmelerini, yeniden birlikte üretmesini sağlayacak kültürel, sanatsal çalışmalarla iki yaka mübadillerine, torunlarına ve ortak kültürün bilinirliğine, görünürlüğüne ve sürdürülebilirliğine olumlu katkı yaratmak.

– Ayvalık’ta yaşayanların, Ayvalık’a yerleşmek isteyenlerin kentle ilgili bilgi ve dokümanlara, verilere ulaşarak planlarına ve stratejilerine, beklentilerine aktarımda bulunarak olumlu katkı yaratmak.

Çalışmalarımız yukarıda açıkladığımız bu gruplar için, kolaylaştırıcılık, farkındalık oluşturma desteği, geliştirme, ortak ve birlikte çalışma yatkınlığının artması, uzlaşmacı bakışın yaygınlaşması, bilgi referansının güçlendirici olması, kent içinde sürdürülebilir eşit yaşamın ve karar alma mekanizmasında katılımcılık ve demokratik davranışların, işleyişin yaygınlaşması ve gerektiğinde kentle ilgili bir soruna müdahale etmekteki kabiliyetin arttırıcısı olduğumuz, var olan bilgi ve veri ışığında hızlı hareket etmenin ve sonuç almanın başarılabilmesine katkı sunduğumuz anlamına geliyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here