17 C
AYVALIK
12 Kasım 2018, Pazartesi
Ana Sayfa Güncel Ayvalık Karadiken Gezgini Öneriyor : Küçükköy tarihi Mahmut Yazıcı Zeytinyağı Fabrikası

Karadiken Gezgini Öneriyor : Küçükköy tarihi Mahmut Yazıcı Zeytinyağı Fabrikası

1

Karadiken Gezgini Küçükköy’de kültür mirası eski Zetinyağı Fabrikası’nı geziyor…

 

1900’lerin başında Balkanlardan, Karadağ’ın Taşlıca-Kolaşin yerleşiminden Ayvalık Küçükköy civarına göç eden Boşnak bir aileye mensup 1910 doğumlu Mahmut Yazıcı…

“…Hayata Rumeli kökenli bir Osmanlı olarak başlamış, göçle Batı Anadolu’ya, Ege’ye, Ayvalık’a gelmiş ve buradaki Rum-Ortadoks kültürüne, yaşayışına tanık olmuş ve akabinde Kurtuluş Savaşını görmüş, Cumhuriyetin kuruluşunda çocukluğu geçmiş, ekonomik kalkınma sürecinde genç bir girişimci olmuş ve tüm kültür geçişlerinin, farklı coğrafyaların, alışkanlıkların devamı olarak bir miras bırakmış Mahmut Bey…”

Mübadele sonrası Rumlar tarafından tamamen boşaltılmış Küçükköy’de, Rumlar zamanında hayvanların bağlandığı tahmin edilen bir binayı 1950’lerde zeytinyağı fabrikasına dönüştürmüş, yeni bir ekonomik fonksiyon kazandırmış dönemi için önemli bir girişimci Mahmut Bey…

Zeytinyağ fabrikasının dinamosu 1840’lardan bu yana endüstriyel alanların dünyaca ünlü İngiliz “Ruston” markasının adını taşıyor, ayrıca yine zeytinyağ endüstrisinin eski ve bilinen İtalyan markalarından “Veraci” fabrikanın zeytinyağ presi…

Artık maalesef zeytinyağ fabrikası faaliyeti göstermeyen bu yapı içinde her iki makinanın çalışma sistemi görülebilmekte.

1960’da Mahmut Yazıcı adına alınan Zeytinyağ Fabrikası ruhsatında “Fabrikalar aralığı sokakta kaim” ifadesiyle geçen bu küçük, korunarak günümüze kadar gelebilmiş iki katlı ve çok değerli kültür mirası…

1996’da hayatını kaybeden Mahmut Yazıcı’dan sonra bugün yan binada oturmaya devam eden çocuklarının ve torunlarının izniyle ziyaret edilebiliyor, kapılarını tıklatmanız yeter…

Mahmut Yazıcı Zeytinyağ Fabrikası tamamen orijinal mekanizması, döneme özgü alet edevat ve sistemleri ile küçük bir “Zeytinyağ Fabrikası Müzesi” adeta…

Mübadele öncesi mimariyi korumuş ve 1950’ler, 1960’lar Cumhuriyet Dönemindeki Ayvalık zeytinyağ ekonomisi koşullarını yansıtan, her iki kültürün birbirinin devamı olarak gözlemleyebileceğiniz çok özel ve aktarımı gerçekleşmiş, günümüze kadar gelebilmiş Ayvalık Kültür Mirası örneği…

Hayata Rumeli kökenli bir Osmanlı olarak başlamış, göçle Batı Anadolu’ya, Ege’ye, Ayvalık’a gelmiş ve buradaki Rum-Ortadoks kültürüne, yaşayışına tanık olmuş ve akabinde Kurtuluş Savaşını görmüş, Cumhuriyetin kuruluşunda çocukluğu geçmiş, ekonomik kalkınma sürecinde genç bir girişimci olmuş ve tüm kültür geçişlerinin, farklı coğrafyaların, alışkanlıkların devamı olarak bir miras bırakmış Mahmut Bey…

Bu aktarımı sağlayan, bozmadan, ranta açmadan, miraslarını yapının her ayrıntısını koruyarak örnek olan Yazıcı ailesine ve bizimle fabrikaya ilişkin bilgileri paylaşan, fabrikayı ziyaret etmemize izin veren Mahmut Yazıcı’nın torunu Ömer Yazıcı’ya Karadiken olarak teşekkür ederiz.

Ayvalık’ın kültür mirasının korunması için böyle örneklerin artması dileği ile…

Yolunuz Ayvalık Küçükköy’den geçerse, Küçükköy Meydanından dümdüz devam eden ana arter caddeyi takip edip, sola dönünce hemen yine sol yanınızda kalacak “Mahmut Yazıcı Zeytinyağ Fabrikasını” mutlaka ziyaret edin…

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here